“Sokrates ‘‘Bulutlar’’da, toplumuna olan sevgisini her şeyden üstün tutan bir düşünce insanının, hakkında yanlış yargılar üretilmesine izin vermemek için canından nasıl vazgeçtiğini gösteren bir metindir. Oyunda, tüm varlığını –bilindiği sanılan- gerçekleri sorgulamaya adamış olan Sokrates’in yaşamının son aşaması anlatılır.’’

“Öğretmenlerin kılık-kıyafetine ilişkin düzenlemeler, yalnızca hangi giysilerin uygun olduğuna dair idari tercihler değildir. Bu düzenlemeler öğretmenlik mesleğinin nasıl temsil edildiğini, öğretmenin profesyonel muhakemesine ne kadar güvenildiğini ve kadınlarla erkeklerden hangi görünüşlerin beklendiğini de ortaya koyar.”

“Doğu Türkistan’da Aktağlık ve Karatağlık diye anılan iki rakip kol böyle doğdu. Sonrası artık yalnız bir tarikat meselesi değildi.”

Türk-İslâm sentezinin tarihî ve sosyolojik imkânları ne denli zengin olursa olsun, bu tecrübenin çağdaş dünyada somut, hukukî ve rasyonel bir kurumsal kimliğe kavuşması ancak Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde kurulan Türkiye Cumhuriyeti ile mümkün olabilmiştir.

Dijital çağın kesintisiz akışı içinde bu üç boyutun; bilme, var olma ve değer verme süreçlerinin giderek parçalandığına tanıklık ediyoruz. Bilgi çoğalırken ortak akıl zayıflıyor; iletişim hızlanırken eş zamanlılık hissi gitgide yavaşlıyor; kanaat üretimi artarken değerlerin müşterek zemini şiddetle daralıyor. Gazete işte bu bilişsel parçalanmışlığın tam ortasında, dünyayı yeniden bir kompozisyona dönüştürme gayretinde olan ve nadir kalan formlardan biri olarak önemini hâlâ koruyor. Dünyayı ve hayatı insana parçalı bir akışın çok ötesinde ‘bakmaktan’ ‘görmeye’ tebdil olmuş bir bütün olarak sunmaya tüm gücüyle gayret ediyor.

Fertler, kendisini aşan bir anlamla bağını kaybettikçe ilkel bir tüketene; ortak bir anlam etrafında toplanan gruplar, cemaatler, partiler aidiyetini ve müşterek mesuliyetini yitirdikçe kapalı bir zümreye; birbirinden farklı fert, grup ve cemaatlerin daha geniş bir hayat ve kader tasavvuru içinde kurduğu cemiyet ise çözülüp dağınık bir kalabalığa dönüşüyor.

Zâkânî’yi bugün hâlâ okunur kılan şey, sövgüsünün dozajı değil, isabetidir. O, tek tek kişilerle uğraşmamış, rolün kendisine saldırmıştır. Sözlüğünde falanca satıcının, şu hâkimin, bu vaizin adı geçmez; “tüccar”, “kadı” ve “vaiz” yazar. Roller değişmediği için tanımları da bayatlamamıştır. Tüccar hâlâ var, denetçi hâlâ var, riyakâr hâlâ var. Sözlüğün maddeleri boşa düşmüyor; sadece muhatapları yenileniyor.